اللهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَّهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ : « كسانى كه بخل ميورزند به آنچه خداوند از فضل و رحمتش به آنها داده ، گمان نكنند براى آنها خير است ، بلكه شر براى آنها است » . « 1 » افراد بخيل فكر مىكنند اگر از اعطاء مال به ديگرى امساك كنند ، براى آنها بهتر است و مال بيشترى روى هم انباشته مىكنند ، ولى او كه اين اموال از اوست و بركت به آنها مىدهد ، اين بخل را خير نمىداند ، بلكه شرّ مىشمارد . 2 - افرادى كه تعقل نمىكنند ، شرّ هستند ، قرآن مىفرمايد : إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ : « بدترين جنبندگان نزد خداوند ، افراد كر و لالى هستند كه انديشه نمىكنند » . « 2 » كسانى كه تعقل نمىكنند و گوشهاى آنها از سخنان الهى ناشنوا و از گفتن حق امتناع ميورزد بدترين مخلوقات از نظر كتاب الهى هستند . از مصاديق اين عدم تعقل كنندگان كافرانى هستند كه از روى آگاهى كفر ورزيدند : إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ : « همانا بدترين جنبندگان نزد خداوند كسانى هستند كه كفر ورزيدند و آنها ايمان نمىآورند » . « 3 » 3 - پيشواى ظالم و جائرى كه گمراه شد و گمراه مىكند از مصاديق شرّ است ، مولى على ( عليه السلام ) مىفرمايند : « انّ شرَّ النّاسِ عِنْدَ اللّه امامٌ جائرٌ ضَلّ و ضُلّ به » : « بدترين مردم نزد خداوند ، رهبر و پيشواى ظالمى است كه گمراه شد و به وسيله او مردم گمراه مىشوند » . « 4 » 4 - كسى كه از ترس شرش اكرام شود ، خود شرّ است ، رسول گرامى ( صلى الله عليه و آله ) مىفرمايند : « شَرَّ النّاس عنداللّه يوم القيامة الذين يُكرَمُونَ اتّقاءَ شَرَهم » : بدترين مردم نزد خداوند ، روز قيامت ، كسانى هستند كه به خاطر پرهيز از شرّشان اكرام و

--> ( 1 ) . سوره آل عمران ، آيه 18 . ( 2 ) . سوره انفال ، آيه 22 . ( 3 ) . سوره انفال ، آيه 55 . ( 4 ) . نهج‌البلاغه 164 صبحى صالح ، 163 فيض الاسلام . .